Ahlat Selçuklu Mezarlığı: Anadolu'nun 'Orhun Abideleri'

Ahlat Selçuklu Mezarlığı: Anadolu'nun 'Orhun Abideleri'
 Yazı İşleri Müdürü
Ahlat Selçuklu Mezarlığı, Bitlis'in Ahlat ilçesinde yer alan ve Orta Çağ dönemine ait dünyanın en büyük Türk-İslam mezarlığıdır. Mezarlık, bugün açık hava müzesi olarak hizmet vermektedir ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer almaktadır.

Ahlat Selçuklu Mezarlığı, 210 dönümlük bir alana yayılmış olup yaklaşık 8200 mezar taşına ev sahipliği yapmaktadır. Bu mezar taşlarının 118 tanesi anıtsal niteliktedir. Mezarlıkta şahitli, şahitsiz sanduka tarzında mezarlar bulunurken, Orta Asya Türk mezar tiplerine benzeyen yer altı odacıklarından oluşan mezarlar da mevcuttur.

Ahlat Selçuklu Mezarlığı'nın kökeni, tarihsel olarak 1000 yıl öncesine kadar uzanmaktadır. Mezarlığın Mervânîler döneminden önce bile var olduğu belirlenmiştir. Mezarlıkta zaman içinde Ermeniler, Rojekîler, Dilmaçoğulları, Saltuklular, Ahlatşahlar, Mervânîler, Bedlîs Beyliği, Eyyubîler, Selçuklular ve son olarak Osmanlılar gibi farklı milletler ve topluluklara ait cenazelerin bir arada defnedildiği ortaya çıkmıştır. Müslüman mezarlarının yanı sıra Hristiyan ve Ezidî mezarlarının da bulunduğu düşünülmektedir.

Mezarlığın öne çıkan özelliklerinden biri, alışılagelmiş mezar taşlarından daha büyük ve uzun olan mezar taşlarıdır. Bazı mezar taşlarının yüksekliği 3,5 metreye kadar ulaşmaktadır. Mezar taşlarının her yüzünde etkileyici süslemeler bulunmaktadır. Bu mezar taşları, Türkler'in Orta Asya kültüründen gelen geometrik desenler ve şekillerle bezelidir, ejder, palmet, kandil gibi motifler öne çıkmaktadır.

Ahlat Selçuklu Mezarlığı, Ahlat Müze Müdürlüğü'ne bağlı bir arkeolojik inceleme merkeziyle birlikte 2010 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nin işbirliğinde başlatılan bir proje kapsamında bakım, onarım ve yenileme çalışmalarına tabi tutulmuştur. Bu çalışmalar sırasında şu ana kadar 700 mezar taşının kitabeleri çözümlenmiştir.

HABERE YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.